خواجه نظام الملك الطوسي
356
سير الملوك ( سياستنامه ) ( فارسى )
ملاهى : آلات موسيقى 121 / 8 ملطفه : نامه 38 / 18 ، 19 : 227 / 15 : 301 / 4 ( راحة الصدور ص 512 : تاريخ بيهقى ص 3 س 11 ) ميانهحال : متوسط 122 / 12 ميانه كردن : دور شدن 92 / 20 ( فارسنامه ص xxx : تاريخ بيهقى ص 458 ح 1 و ص 702 ) نانپاره : حقوق ، مستمرى 21 / 11 : 37 / 11 : 45 / 5 : 138 / 8 : 147 / 15 : 154 / 15 : 156 / 4 : 205 / 7 : 252 / 14 در بعضى موارد به نظر مىرسد كه نانپاره يك نوع زمين عطائى بوده است همانند اقطاع اما نه مرادف با آن . شايد ترجمهء « طعمه » عربى بوده . ( فارسنامه ص 166 س 12 « نان پاره و قلاع داد » : راحة الصدور ص 127 س 12 « اقطاع و نانپاره و جامگى » : مفاتيح العلوم ص 60 س 2 « الطعمة : هى ان تدفع الضيعة الى رجل ليعمرها و يودى عشرها و تكون له مدة حياته فاذا مات ارتجعت من ورثته و القطيعة تكون لعقبه من بعده » ) نانپاره : نان دادن ، ميزبانى 157 / 4 : 173 / 1 اين معنى را بايد مورد شبهت دانست . در اين موارد شايد « نانپاره » اشتباهى بجاى « نان دادن » ضبط شده است . نان دادن : مهماننوازى 172 / 5 ، 6 ، 16 : 173 / 2 ، 8 ناوكيان : تيراندازان 103 / 14 ( ناوكيان PC : اوكيان N ) ( تاريخ بيهق ص 51 س 20 ، ص 267 س 15 : تاريخ سيستان ص 194 س 15 ح 6 : شاهنامه « ناوكانداز » صحاح الفرس ص 188 « ناوك اندازان » : بوستان باب 5 بيت 20 « ناوك انداختى » ) نبرد : رقابت 136 / 13 « بنبرد يكديگر » نرمگردنى : فروتنى 132 / 3 نزل : خوراكى كه بمهمان داده مىشود 235 / 17 ( تاريخ بيهقى ص 45 س 21 ) نشاط : ميل پادشاه ، مهمانى 161 / 3 « نشاط انس » 236 / 5 : 237 / 14 « نشاط شراب كرد » ( قابوسنامه فصل 19 « نشاط چوگان » : تاريخ بيهقى ص 247 س 3 « نشاط شراب و شكار » : معزى ديوان ص 828 « نشاط شراب » : چهارمقاله م 3 حكايت 5 « نشاط شكار ماهى » ) نكال : كيفر عبرتآميز 249 / 21 نماز بردن : خم شدن ، احترام گزاردن 41 / 12 نوا : گروگان 138 / 2 ، 7 ( فارسنامه ص xxx ) نواسه : نواده ، نوه 312 / 11 نوائب : ماليات فوق العاده 252 / 15 ( d ) ( راحة الصدور ص 149 س 13 ) نوبت : كشيك ، موسيقى 181 / 9 نهادن : برابر شمردن 61 / 4 « او را با هزار مرد نهاده بودند » ( فارسنامه ص 102 س 11 « بمبارزى او را با هزار مرد برابر نهاده بودند » كه آنجا وجود واژهء « برابر » مورد ترديد است : تاريخ سيستان ص 329 س 3 « و دو سوار تمام بودند چنان كه هر يكى بر هزار سوار نهاده بودند » ) نهنبن : سرپوش ، سرديگ 255 / 9 ( صحاح الفرس ص 255 ) نيزه : رجوع كنيد به « تير » نيند : نيستند 254 / 10 واجب كردن ( فعل لازم ) واجب بودن 79 / 6 : 86 / 7 : 99 / 14 : 124 / 12